donderdag 23 oktober 2014

Naar een ‘7 tot 3-mentaliteit’

Wat moet je tegenwoordig met vuursteen? Niets natuurlijk, behalve platte vuursteentjes zo vaak mogelijk over het water laten stuiteren. Veertien keer is mijn record, maar dat terzijde. Dan vroeger. Toen was vuursteen heel gewoon. Het ontstond in de tijd van de maashagedis, ruim 65 miljoen jaar geleden. Die maashagedis was zo’n 15 meter lang en had een bek waar de wolf uit Roodkapje jaloers op zou zijn. De maashagedis is aangetroffen in de ENCI-groeve in Zuid-Limburg tussen mergel en vuursteen.
Fossielen speuren in de ENCI-groeveEen teletijdmachine bestaat weliswaar niet, maar laatst waande ik mij toch in de prehistorie. Samen met Arnold Roozendaal kreeg ik een privérondleiding van Wiel Schins, voorzitter van de Nederlandse Geologische Vereniging, afdeling Limburg. We bezochten een prehistorisch mijnveld. Normaal zou je er zo aan voorbijgaan. Maar het onalledaagse verhaal van Wiel bracht het gebied tot leven.

Het mijnveld ligt in het Savelsbos ten oosten van Maastricht. In de prehistorie werd hier een paar duizend jaar voor Christus vuursteen gedolven. Het diende als grondstof voor wapens en gebruiksvoorwerpen van hoge kwaliteit, die zelfs tot in Polen werden verhandeld. De winning vond plaats in open groeven en mysterieuze mijnen. 
De laatste waren verticale trechtervormige schachten die uitlopen in een koepelvormige ruimte met vlakke bodem en horizontale nissen. Toentertijd werd zo’n 12 meter diep gegraven om op de zesde laag te komen met de juiste vuursteen. Bijzonder dat mensen dat zo lang geleden al precies wisten te vinden!
Bijzonder is ook hoe dit allemaal is ontdekt. Die schachten zijn namelijk in die duizenden jaren dicht geraakt. Toch wist men dat ze er moesten liggen.

Om ze te vinden, werd besloten om horizontaal te graven vanaf de zijkant van een heuvel. Op 6 juni 1964 startte de Werkgroep Prehistorische Vuursteenmijnbouw hiermee onder leiding van W.M. Felder. In het begin groeven ze bij het licht van
petroleumlampen en werd de aarde met kruiwagens naar buiten gebracht. Later kregen ze professioneel gereedschap. 
Elke vrijdagavond, na werktijd, werkten ze van 7 tot 3 uur ’s nachts - wat een mentaliteit. Rare jongens die Limburgers.

Wiel Schins was er zo één. Als deel van het team, was hij er vast van overtuigd dat ze de vuursteenschachten zouden vinden. En zo geschiedde. Na 8 jaar hadden ze een horizontale mijnschacht gemaakt van 140 m die een aantal oude vuurwerkmijnen had ‘aangeboord’. Wiel vertelt nog steeds bevlogen wat er door hem heenging toen hij als eerste mens sinds 5000 jaar een voet zette in een prehistorische schacht. Ook dat dat hem inspireerde om samen met Arnold het Klankbord MoeDT op te richten voor het werken aan een nieuwe samenleving waarin duurzaamheid gespeend is van vrijblijvendheid. Want hij realiseerde zich hoe afhankelijk wij zijn van de aarde en haar grondstoffen. Als die dreigen op te raken, is het de hoogste tijd om te handelen. Zij dragen dit uit met eenzelfde ‘van 7 tot 3-mentaliteit’ als aan de dag gelegd werd bij het graven.

Deze excursie maakte veel indruk op mij. En het laadde mij weer op, als voorzitter van de  Stichting Our Common Future 2.0, om onze boodschap uit te dragen. Een duurzame samenleving vraagt om nieuwe businessmodellen. En juist daarom houden wij op 13 november aanstaande in de Domkerk in Utrecht een symposium over… u raadt het al… Nieuwe Business Modellen. Het symposium is er voor u, als u een duurzaam idee tot leven wilt brengen.
We houden dan gelijk het gelijknamige boek ten doop, ontstaan op basis van crowdthinking met ruim dertig mensen. Het resultaat is een inspiratie- en werkboek van en voor mensen in deze tijd. En dat krijgt u na afloop nog mee ook. Maar veel belangrijker: dit gedachtengoed draagt bij aan het ontwikkelen van een gezonde en houdbare samenleving en een duurzame economie. Voor mensen met een van 7 tot 3-mentaliteit, misschien u?


Geen opmerkingen:

Een reactie posten